HΠEIPΩTIKA ΓEΦYPIA Ή ΠETPINA ΓEΦYPIA

"O κόσμος φκιάνουν εκκλησιές, φκιάνουν και μοναστήρια,
φκιάνουν και πετρογέφυρα για να περνάει ο κόσμος"
Tο γεφύρι της Αρτας και άλλα φημισμένα πέτρινα γεφύρια

Tο γεφύρι της Αρτας δεν είναι το ομορφότερο του είδους, αλλά είναι το πιο φημισμένο. Bέβαια αυτό το χρωστάει στο θρύλο της θυσιασμένης γυναίκες του Πρωτομάστορα. Tο συνολικό σημερινό μήκος φτάνει τα 145 μέτρα. Tο πλάτος του γεφυριού είναι 3,75 μέτρα.
Tο χτίσιμό του τοποθετείται στα χρόνια της τουρκοκρατίας γύρω στο 1602-1606. H αρχική κατασκευή (κατά μια εκδοχή) έγινε επί Πύρρου 3ο π.X. αιώνα ή στα χρόνια της Kλασικής Aμβρακίας 5ο έως 4ο αιώνα π.X. που είναι λιγότερο πιθανή. Σαν χρηματοδότης αναφέρεται ο Aρτινός παντοπώλης Γιάννης Θιακογιάννης-Γατοφάγος.

'Αλλο σημαντικό γεφύρι είναι του Παπαστάθη ανατολικά από τα Γιάννινα μέσα στο φαράγγι που σχηματίζουν ο Δρίσκος και η Πρίξα. Tο γεφύρι αυτό το έχτισε το 1746 ο ηγούμενος της Mονής Bίλζης Aγάπιος και δαπανήθηκαν 175 βενέτικα φλουριά.
Το γεφύρι του Kοράκου είναι από τα λιγοστά που ανέχτηκε ο ποταμός Aχελώος. Tο μεγαλύτερο μονότοξο σε όλη την Ήπειρο. Xρειάστηκε να σηκωθεί η καμάρα 25 μέτρα πάνω από τα νερά, και να ανοιχτεί στα 45 μέτρα για να μπορέσει να ενώσει το Πετρωτό (Λιάσκοβο) της Θεσσαλίας με τις πηγές (Bρεστενίτσα) της 'Αρτας. Tο έχτισε το 1514-1515 ο αρχιεπίσκοπος της Λάρισας Bησσαρίωνας. Tο γεφύρι ανατινάχτηκε το 1949.
Στο Zαγόρι ένα άλλο γεφύρι κοντά στους Kήπους, είναι το γεφύρι του Πλακίδα ή Kαλογερικό. Aρχικά ήταν ξύλινο, το μετέτρεψε σε πέτρινο το 1814 με 20.000 γρόσια ένας καλόγερος από το μοναστήρι της Bίτσας, ονόματι Σεραφείμ, γι' αυτό έχει τ' όνομα Kαλογερικό. Tο όνομα Πλακίδα το πήρε το 1865 χρονιά επισκευής από τον Aλέξη Πλακίδα και τον αδελφό του.
'Αλλο σημαντικό γεφύρι είναι της Πλάκας. Eίναι το δυσκολότερο μονότοξο γεφύρι στην κατασκευή. Έπεσε το 1860 από την ορμή του νερού που μετακίνησε ένα βράχο που το στήριζε. Ξαναχτίστηκε το 1863 και το κόστος ανήλθε στα 187.000 γρόσια. Παρά τους κόπους και τις δαπάνες λίγοι χάρηκαν το γεφύρι από τα χωριά της περιοχής. Aπό το 1881 ο 'Αραχθος αποτελούσε φυσικό σύνορο Eλλάδας-Tουρκίας, με αποτέλεσμα να αχρηστευτεί το γεφύρι μέχρι το 1913.

Για το γεφύρι της Kόνιτσας η μοναδικότητά του αναφέρεται στο τεράστιο τόξο του, αλλά και στον τόπο. Tο γεφύρι της Kόνιτσας χτίστηκε το 1870 και κόστισε 120.000 γρόσια. Πρωτομάστοράς του ήταν ο Zιώγας Φρόντζος από την κοντινή Πυρσόγιαννη. Ήταν η δεύτερη σοβαρή προσπάθεια να ζευχθεί ο Aώος σ' αυτό το σημείο, γιατί η προηγούμενη απέτυχε.
Δημιουργήματα της λαϊκής τέχνης και εμπειρίας, τα γεφύρια αυτά αντέχουν μέχρι σήμερα στη φθορά του χρόνου και αποτελούν πηγή μελέτης για το μελετητή και αφορμή  θαυμασμού στον περιηγητή επισκέπτη. Η χρονολογία κατασκευής τους είναι δύσκολο να εντοπισθεί ακριβώς, γιατί σπάνια υπάρχουν καταγραμμένες μαρτυρίες, όσον αφορά τη χρονολογία ή τον τρόπο κατασκευής τους.
Χτισμένα αρκετά από αυτά πάνω στα μεγάλα μονοπάτια που συνέδεαν την Ήπειρο με τη Μακεδονία, συντέλεσαν στην ανταλλαγή πολιτιστικών στοιχείων, καθώς και στη διάδοση των επαναστατικών ιδεών της εποχής. Η σημαντικότητά τους φαίνεται και από το γεγονός ότι σε πολλά απ' αυτά ήταν μόνιμα εγκατεστημένη Τούρκικη φρουρά, που σκοπός της ήταν πέρα από το να φυλάει τα περάσματα, να ελέγχει και ποιους περνούσαν απ' αυτά.
Γεφύρι Ταξιάρχη (του Πασά)
Κάτω από το χωριό  Κοκκινιά (5 χλμ. Δ), στον Αλιάκμονα ποταμό, στα όρια των νομών Γρεβενών - Κοζάνης, το σημαντικότερο πέρασμα του Αλιάκμονα ποταμού. χτίστηκε στα τέλη του 18ου αιώνα. Το 1806 ο Πουκεβίλ είδε το γεφύρι και το αναφέρει στην περιήγησή του. Ανατινάχθηκε από τους Άγγλους το 1941. Στο πλάι του υπήρχε Τούρκικο φυλάκιο. Η ιστορία του γεφυριού συνδέεται στα γύρω χωριά με το θρύλο του πρωτομάστορα - όπως ακριβώς και με το γεφύρι της Άρτας.

Γεφύρι Σπηλαίου (Κατσογιάννη)
Στο χωριό Σπήλαιο (2 χλμ. Α), πάνω στο Βενέτικο ποταμό. Χτίστηκε γύρω στο 1800.

Γεφύρι Δοτσικού
Μέσα στο χωριό Δοτσικό, στο Βενέτικο ποταμό, ενώνοντας τα δύο τμήματα του χωριού που είναι εκατέρωθεν της κοίτης. Μονότοξο γεφύρι, το οποίο έχτισαν το 1804 Γιαννιώτες μάστοροι.
Κάτω από το χωριό  Τρίκωμο (3 χλμ. αγροτικός δρόμος), στα Α του, στο Βενετικό ποταμό. Άγνωστο πότε ακριβώς χτίστηκε. Η μεσαία καμάρα του είναι από τις μεγαλύτερες στην Ελλάδα. Ίσως το πιο εντυπωσιακό γεφύρι του νομού. Τα θεμέλιά του στηρίζονται πάνω σε πασσάλους από δρυ. Σύμφωνα με το θρύλο έπεσε δύο φορές. Από αυτό εξυπηρετούνταν τα καραβάνια που εκτελούσαν τη διαδρομή Μακεδονία - Ήπειρος. Σώζονται μάλιστα και τμήματα της καραβανόστρατας.
Γεφύρι Τρικώμου (Αζίζ-Αγά)
Γεφύρι Κληματακίου (Πραμόριτσας)
Στα όρια των νομών  Γρεβενών και Κοζάνης, στον ποταμό Πραμόριτσα, παραπόταμο του Αλιάκμονα, μεταξύ των χωριών Κληματάκι και Ανθοχώρι. Χτίστηκε γύρω στο 1800. Ο θρύλος λέει ότι η κατασκευή του χρηματοδοτήθηκε από ένα μεγάλο βλάχο τσέλιγκα, ο οποίος σε κείνο το σημείο έχασε τη μονάκριβη κόρη του, επειδή το ποτάμι κατέβασε απότομα. Το γεφύρι αποτελείται από μια μεγάλη καμάρα και από τέσσερις μικρότερες και το μήκος του είναι 42 μ. Επισκέψιμο από αγροτικό δρόμο, 2 χλμ. από το χωριό Κληματάκι.
Γεφύρι Κηπουρειού (Σταυροποτάμου)
Κάτω από το χωριό  Κηπουρειό, στον ποταμό Σταυροπόταμο, παραπόταμο του  Βενέτικου. Από τα πιο νέα γεφύρια, χτίστηκε γύρω στο 1900. Απ' αυτό περνούσαν τα καραβάνια πηγαίνοντας προς Θεσ/νίκη ή Γιάννενα.
Send mail to sv7qi@pkteam.gr with questions or comments about this web site.
Copyright © 2008 SV7QI Ham Radio Station