SV7QI - Χάρης
Πεντάλοφος Βοϊου Κοζάνης
Εδώ έκανα τα πρώτα βήματά μου!!
Πιο πέρα απ' το Τσοτύλι υπάρχει ο Πεντάλοφος ή Ζουπάνι ή Ζιουμπάν ή  Ζμπάν ή Ανασελίτσα

Ο Γιώργος Καραθάνος γράφει........τα πολύ παλιά χρόνια μετά την αυτοκρατορία της Νικαιας ή Δυτική Μακεδονία το 1331 πέρασε στην κυριαρχία του Σέρβου Στεφάνου Δουσάν και στην συνέχεια υποτάχτηκε στους Τούρκους το 1393.Στην περιοχή ανάμεσα απο τα Τρίκαλα και Καστοριά είχε διοικητή τον Ζουπάνο Νικόλαο.

Ο Ζουπάνος μόλις πήρε εντολή φρόντισε να βρεί ενα μέρος κατάλληλο για να χτίσει το κάστρο του και ψάχνοντας και στα δικά μας μέρη βρήκε την γκραντίσκα που ήταν φυσικό φρούριο και έχτισε το κάστρο του.Το 1393 τη Δυτική Μακεδονία την κατέλαβαν οι Τούρκοι και όταν έφτασαν στην Ανασελίτσα έμαθαν πως οι Σέρβοι είχαν ένα φρούριο στην Γκραντίσκα με διοικητή τον Ζουπάνο. Ετοίμασαν στρατό πολύ για να την καταλάβουν και όταν το έμαθε ο Ζουπάνος έκανε την σκεψη ότι ήταν αδύνατο να αντιμετοπίσει τους Τούρκους.

Έτσι προτίμησε να εγκαταλέιψει το κάστρο και να φύγει για την Φλώρινα οι δέ Ελληνες που ήταν μαζί του κρύφτηκαν στα γύρω βουνά. Οι τούρκοι ανέβηκαν στο κάστρο και το κατέστρεψαν όλο.Οταν έφυγαν οι Τούρκοι οι Έλληνες μάζεψαν ότι μπορούσαν απο τα χαλάσματα και σιγά σιγά άρχισαν να κτίζουν το νέο τους χωριό. Το 1427 αφού έγινε ένα μικρό χωριό το ονόμασαν Ζουπ΄΄ανι στην μνήμη του διοικητή Ζουπάνου Νικάλαου.

Ο Πεντάλοφος με υψόμετρο που ξεπερνά τα 1.000, είναι χτισμένο σε δύο γειτονιές εκατέρωθεν του κεντρικού ασφάλτινου δρόμου, έχει πανέμορφα κτίσματα, ξεχωριστή ατμόσφαιρα και είναι η ιδιαίτερη πατρίδα των περίφημων μαστόρων-κτιστάδων, των Ζουπανιωτών.

O Πεντάλοφος ή Ζουπάνι (στα σλάβικα σημαίνει αρχηγείο) θα πρέπει να κατοικήθηκε μετά το 1600 και μάλιστα από πολύ φτωχούς ανθρώπους 

    Στην ορεινή περιοχή του Βοΐου, μέσα σε δάση με βελανιδιές, βρίσκονται οι παραδοσιακοί οικισμοί των μαστοροκαλφάδων (Πεντάλοφος, Βυθός, Αυγερινός, Δίλοφο, Μόρφη, Αγία Σωτήρα, Βουχωρίνα κ.ά.) που θα σας μαγέψουν.

Από το μοναστήριτης Αγ. Τριάδας, ο χωματόδρομος που φιδοσέρνεται ανάμεσα σε τεράστιες οξυές σας οδηγεί στο Βυθό και στον Πεντάλοφο, το παλιό Ζουπάνι, το μεγαλύτερο από τα χωριά του Βοΐου.

Αρίφνητους θησαυρούς της ιστορίας και σπάνιους θρύλους κρύβει στους κόρφους του για τα Παλαιοχώρια και τα Παλαιομονάστηρα, που χάθηκαν από τη μανία των Τουρκαλβανών.

Οι κάτοικοι των γύρω περιοχών, κυνηγημένοι από τους Τούρκους, βρήκαν καταφύγιο στο Ζουπάνι και ρίζωσαν. Έκτισαν σπίτια διώροφα, έστρωσαν καλντερίμια, στόλισαν το χωριό με εκκλησιές περίτεχνες. Και δεν σταμάτησαν εκεί. Έζευξαν τον Πραμόριτσα και τους παραποτάμους του με γεφύρια μονότοξα και πολύτοξα. Ξενιτεύτηκαν μαζί με άλλους Βοϊώτες και έφθασαν μέχρι την Περσία και τη Νότια Αφρική, αφήνοντας παντού ίχνη της απαράμιλλης τέχνης τους.

Ιδιαίτερο ιστορικό και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η τρίκλιτη βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στον Πεντάλοφο. Κτίστηκε στα μέσα του 18ου αιώνα και αγιογραφήθηκε στα 1774 από το χιοναδίτη ζωγράφο Μιχαήλ.

Το όρος Βόιο, με τον Αϊ-Λια το Ζουπανιώτικο, την ψηλότερη κορυφή του σε υψόμετρο 1.805 μ., διασχίζεται από το διεθνές ορειβατικό μονοπάτι Ε4 και προσφέρει στους επισκέπτες θαυμάσιες διαδρομές.

Από αρχαιολογική άποψη το Βόιο, το οποίο έχει συνδεθεί με την κοιτίδα των Μακεδόνων, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η Επαρχία Βοΐου στην αρχαιότητα περιλάμβανε τμήματα των αρχαίων βασιλείων της Ορεστίδας και της Ελίμειας ή Ελιμιώτιδας.

Εξαιρετικού αρχαιολογικού και ιστορικού ενδιαφέροντος χώροι είναι οι Λικνάδες, το Μικρόκαστρο, η Εράτυρα, η Πλατανιά, η Νεάπολη και η Απιδέα, κοντά στο Τσοτύλι. Εδώ, στη θέση Μπουφάρι, 3 χλμ. πριν από το Τσοτύλι, επισκεφθείτε την αρχαία πόλη (4ος - 1ος αιώνας π.Χ.) που ανασκάπτεται και είναι οργανωμένη σε οικοδομικά συγκροτήματα πολλαπλών κατοικιών, που δείχνει γνώση αρχιτεκτονική και μαστορική.

Επιστρέφοντας προς το Τσοτύλι μπορείτε να επισκεφθείτε τους παραδοσιακούς οικισμούς της Μόρφης και της Αγίας Σωτήρας.

Από τη Μόρφη μπορεί κανείς να επισκεφθεί το δίτοξο γεφύρι της Τσιούκας (1720 - 1730) και το τρίτοξο γεφύρι της Τριάδας (περίπου 1810 )

 
Το Χαρζέϊκο σόι                                                                            Στο σπίτι του παπού
Πεντάλοφος - Ζουπάνι - Ζιουμπάν - Ζμπάν - Ανασελίτσα

Τα γεφύρια του Πενταλόφου
Πίσω μαχαλάς (ρμάν)                                                              Ζιούζουλι
Μόρφη (Πετσανιώτικο) (Πέτσιαν)                                                Χρυσαυγή
Δοτσικό (Ντουσκό)
Send mail to sv7qi@pkteam.gr with questions or comments about this web site.
Copyright © 2008 SV7QI Ham Radio Station